Ο όρος «πανάδες» χρησιμοποιείται πολύ συχνά για κάθε καφέ ή σκουρόχρωμη κηλίδα που εμφανίζεται στο πρόσωπο.
Στην πραγματικότητα όμως, δύο άνθρωποι που λένε:
«Έβγαλα πανάδες»
μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική κατάσταση.
Οι πιο συχνές μορφές σκουρόχρωμων κηλίδων στο πρόσωπο είναι:
- μέλασμα,
- ηλιακές κηλίδες,
- φακίδες,
- μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση,
- και άλλες, λιγότερο συχνές μορφές υπερμελάγχρωσης.
Η διαφορά έχει σημασία, γιατί δεν αντιμετωπίζονται όλες με τον ίδιο τρόπο.
Πανάδες στο πρόσωπο – φωτογραφίες
Οι εικόνες μπορούν να βοηθήσουν να καταλάβουμε τις βασικές διαφορές, αλλά δεν μπορούν να επιβεβαιώσουν διάγνωση.
Φωτογραφία 1 – Μέλασμα
Το μέλασμα συνήθως δημιουργεί:
- μεγαλύτερες καφέ ή γκριζοκαφέ περιοχές,
- συχνά με ακανόνιστα όρια,
- συμμετρικά και στις δύο πλευρές του προσώπου.
Συχνές περιοχές είναι:
- μάγουλα,
- μέτωπο,
- μύτη,
- πάνω χείλος,
- πηγούνι.
Φωτογραφία 2 – Ηλιακές κηλίδες
Οι ηλιακές κηλίδες είναι συνήθως:
- επίπεδες,
- καφέ,
- σαφέστερα περιγεγραμμένες,
- μεμονωμένες ή πολλαπλές.
Εμφανίζονται συχνότερα σε περιοχές που έχουν δεχθεί χρόνια ηλιακή έκθεση.
Φωτογραφία 3 – Φακίδες
Οι φακίδες είναι συνήθως:
- μικρές,
- επίπεδες,
- πολλαπλές,
- πιο εμφανείς μετά από έκθεση στον ήλιο.
Φωτογραφία 4 – Μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση
Μετά από:
- ακμή,
- δερματίτιδα,
- τραυματισμό,
- ή άλλη φλεγμονή,
μπορεί να παραμείνουν επίπεδα καφέ ή γκριζωπά σημάδια στο σημείο όπου υπήρχε η βλάβη.
Αυτά ονομάζονται μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση.
Σημαντικό: Οι φωτογραφίες είναι ενδεικτικές. Καφέ κηλίδες στο πρόσωπο μπορεί να έχουν πολλές διαφορετικές αιτίες και η σωστή διάγνωση δεν γίνεται μόνο από την εμφάνιση.
Τι είναι οι πανάδες;
Η λέξη «πανάδες» δεν αποτελεί από μόνη της μία συγκεκριμένη ιατρική διάγνωση.
Συνήθως περιγράφει περιοχές όπου υπάρχει αυξημένη συγκέντρωση μελανίνης, της φυσικής χρωστικής που δίνει χρώμα στο δέρμα.
Όταν τα κύτταρα που παράγουν μελανίνη γίνονται πιο δραστήρια, μπορεί να δημιουργούνται περιοχές πιο σκούρες από το γύρω δέρμα.
Αυτό μπορεί να συμβεί λόγω:
- ηλιακής ακτινοβολίας,
- ορμονών,
- εγκυμοσύνης,
- φλεγμονής,
- ακμής,
- φαρμάκων,
- γενετικής προδιάθεσης,
- χρόνιας φωτογήρανσης.
1. Μέλασμα
Το μέλασμα είναι ίσως αυτό που οι περισσότεροι άνθρωποι εννοούν όταν λένε «πανάδες στο πρόσωπο».
Προκαλεί:
- καφέ,
- καστανές,
- γκριζοκαφέ,
- ή σε πιο σκούρους φωτότυπους ακόμη και γκριζομπλέ
κηλίδες και πλάκες στο πρόσωπο.
Πού εμφανίζεται το μέλασμα;
Συχνότερα:
- στα μάγουλα,
- στο μέτωπο,
- πάνω από το άνω χείλος,
- στη μύτη,
- στο πηγούνι.
Ένα πολύ χαρακτηριστικό στοιχείο είναι ότι συχνά εμφανίζεται και στις δύο πλευρές του προσώπου.
Τρεις συχνές κατανομές μελάσματος
Το μέλασμα συχνά περιγράφεται ανάλογα με την περιοχή του προσώπου που επηρεάζει.
Κεντροπροσωπικό
Μπορεί να εμφανιστεί σε:
- μέτωπο,
- μύτη,
- πάνω χείλος,
- μάγουλα,
- πηγούνι.
Ζυγωματικό
Εντοπίζεται κυρίως:
- στα μάγουλα,
- στα ζυγωματικά.
Γναθιαίο
Εμφανίζεται περισσότερο κατά μήκος:
- της κάτω γνάθου.
Η DermNet περιγράφει κεντροπροσωπικά, malar και mandibular patterns.
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ μελάσματος και μιας απλής κηλίδας;
Το μέλασμα τείνει να είναι περισσότερο:
- διάχυτο,
- ακανόνιστο,
- συμμετρικό.
Μια απλή ηλιακή κηλίδα συχνά είναι:
- πιο μικρή,
- πιο σαφώς οριοθετημένη,
- μεμονωμένη.
2. Ηλιακές πανάδες – ηλιακές κηλίδες
Οι solar lentigines είναι αυτό που πολλοί αποκαλούν:
- πανάδες από τον ήλιο,
- ηλικιακές κηλίδες,
- age spots,
- sun spots.
Πρόκειται για συχνές, καλοήθεις, επίπεδες χρωματικές αλλοιώσεις που σχετίζονται κυρίως με χρόνια έκθεση σε UV ακτινοβολία.
Πώς μοιάζουν;
Συνήθως είναι:
- ανοιχτό έως σκούρο καφέ,
- επίπεδες,
- καλά περιγεγραμμένες,
- από μικρές έως αρκετά μεγαλύτερες.
Μπορεί να εμφανιστούν σε:
- πρόσωπο,
- χέρια,
- ντεκολτέ,
- ώμους,
- άλλες περιοχές που εκτίθενται συχνά στον ήλιο.
Είναι το ίδιο με το μέλασμα;
Όχι.
Το μέλασμα είναι περισσότερο μια διάχυτη και συμμετρική υπερμελάγχρωση, ενώ η ηλιακή κηλίδα είναι συνήθως μία σαφέστερα οριοθετημένη βλάβη.
3. Φακίδες
Οι φακίδες είναι μικρές επίπεδες καφέ κηλίδες που συχνά:
- υπάρχουν από μικρότερη ηλικία,
- εμφανίζονται περισσότερο σε άτομα με γενετική προδιάθεση,
- σκουραίνουν όταν αυξάνεται η έκθεση στον ήλιο.
Δεν είναι το ίδιο με τις ηλιακές κηλίδες.
Οι φακίδες τείνουν να είναι:
- μικρότερες,
- περισσότερες,
- πιο εποχικές.
Οι solar lentigines συνδέονται περισσότερο με σωρευτική χρόνια ηλιακή έκθεση.
4. Μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση
Αυτό είναι πολύ συχνό και συχνά παρερμηνεύεται ως «πανάδες».
Μετά από φλεγμονή μπορεί να μείνει ένα πιο σκούρο σημάδι.
Συχνά εμφανίζεται μετά από:
- ακμή,
- σπυράκια,
- έκζεμα,
- δερματίτιδα,
- τσίμπημα,
- τραυματισμό,
- ερεθισμό από προϊόν ή θεραπεία.
Η AAD επισημαίνει ότι τα επίπεδα καφέ σημάδια που παραμένουν μετά την ακμή δεν είναι ουλές, αλλά συχνά post-inflammatory hyperpigmentation.
Γιατί είναι συχνότερη σε πιο σκούρους φωτότυπους;
Η μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση μπορεί να είναι πιο έντονη και πιο επίμονη σε μεσαίους και πιο σκούρους φωτότυπους.
Μάλιστα, σε ορισμένους ανθρώπους το σκούρο σημάδι μετά το σπυράκι μπορεί να διαρκεί πολύ περισσότερο από το ίδιο το σπυράκι.
5. Πανάδες από εγκυμοσύνη
Το μέλασμα εμφανίζεται συχνά κατά την εγκυμοσύνη και γι’ αυτό έχει ονομαστεί και:
«μάσκα της εγκυμοσύνης».
Οι αυξημένες ορμονικές μεταβολές θεωρείται ότι μπορούν να ενεργοποιήσουν περισσότερο τα μελανοκύτταρα.
Σε κάποιες γυναίκες οι κηλίδες:
- υποχωρούν μετά τον τοκετό,
- ενώ σε άλλες μπορεί να παραμείνουν για πολύ μεγαλύτερο διάστημα.
6. Πανάδες από αντισυλληπτικά ή άλλες ορμονικές αλλαγές
Τα ορμονικά αντισυλληπτικά μπορούν να αποτελέσουν trigger μελάσματος σε ορισμένα άτομα.
Η AAD αναφέρει ότι:
- εγκυμοσύνη,
- αντισυλληπτικά χάπια,
- και άλλες ορμονικές μεταβολές
μπορούν να σχετίζονται με την εμφάνισή του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε γυναίκα που παίρνει αντισυλληπτικά θα εμφανίσει μέλασμα.
7. Πανάδες από ακμή
Αν τα σημάδια εμφανίζονται ακριβώς εκεί όπου υπήρχαν:
- σπυράκια,
- κύστεις,
- φλεγμονώδεις βλάβες,
τότε είναι πολύ πιθανό να πρόκειται για μεταφλεγμονώδη υπερμελάγχρωση.
Το σημαντικό είναι να αντιμετωπίζεται και η ενεργή ακμή, γιατί κάθε νέο φλεγμονώδες σπυράκι μπορεί να αφήνει νέο σκούρο σημάδι.
Πανάδες πάνω από το χείλος
Οι πανάδες πάνω από το άνω χείλος είναι πολύ χαρακτηριστική περιοχή μελάσματος.
Μπορεί να δημιουργούν την εντύπωση:
- «σκιάς»,
- μουστακιού,
- ή ανομοιομορφίας του χρώματος.
Η περιοχή αυτή χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή γιατί:
- εκτίθεται εύκολα στον ήλιο,
- μπορεί να ερεθίζεται από αποτρίχωση,
- και η φλεγμονή μπορεί να προκαλέσει ακόμη περισσότερη υπερμελάγχρωση.
Πανάδες στα μάγουλα
Οι καφέ συμμετρικές περιοχές και στα δύο μάγουλα είναι μία από τις κλασικότερες εικόνες μελάσματος.
Αντίθετα, πολλαπλές μικρές, καλά οριοθετημένες κηλίδες μπορούν να ταιριάζουν περισσότερο με:
- φακίδες,
- ηλιακές κηλίδες.
Πανάδες στο μέτωπο
Το μέτωπο είναι επίσης πολύ συχνή περιοχή μελάσματος.
Μπορεί να εμφανίζεται ως:
- ακανόνιστη καφέ ζώνη,
- μεγαλύτερες πλάκες,
- ή μικρότερα σημάδια που ενώνονται.
Γιατί οι πανάδες σκουραίνουν το καλοκαίρι;
Η UV ακτινοβολία διεγείρει τα μελανοκύτταρα να παράγουν περισσότερη μελανίνη.
Έτσι:
- παλιές πανάδες μπορεί να σκουρύνουν,
- νέες μπορεί να γίνουν περισσότερο εμφανείς,
- το μέλασμα μπορεί να υποτροπιάσει.
Η AAD τονίζει ότι η ηλιακή ακτινοβολία παίζει σημαντικό ρόλο τόσο στην εμφάνιση όσο και στην επιδείνωση του μελάσματος.
Και το ορατό φως μπορεί να παίζει ρόλο
Αυτό είναι ένα ενδιαφέρον σημείο που συχνά λείπει από γενικά άρθρα.
Στο μέλασμα δεν μας ενδιαφέρει μόνο η UV ακτινοβολία.
Η AAD αναφέρει ότι και το ορατό φως μπορεί να επιδεινώνει το μέλασμα, ιδιαίτερα σε πιο σκούρους φωτότυπους.
Γι’ αυτό συχνά συνιστώνται tinted αντηλιακά που περιέχουν iron oxides, εκτός από την κλασική προστασία UVA/UVB.
Μπορεί η ζέστη να επιδεινώνει τις πανάδες;
Η βασική και πιο αποδεδειγμένη επιβάρυνση είναι το φως.
Ωστόσο αρκετοί άνθρωποι αναφέρουν ότι το μέλασμα φαίνεται περισσότερο έντονο σε περιόδους:
- υψηλής θερμοκρασίας,
- αυξημένης ηλιοφάνειας,
- έντονης εξωτερικής δραστηριότητας.
Στην πράξη, αυτοί οι παράγοντες συχνά συνυπάρχουν.
Πώς γίνεται η διάγνωση;
Ο δερματολόγος συχνά μπορεί να αναγνωρίσει το μέλασμα ή άλλες μορφές υπερμελάγχρωσης από:
- την κατανομή,
- το χρώμα,
- το ιστορικό,
- την κλινική εικόνα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιήσει:
- Wood’s lamp,
- δερματοσκόπιο.
Αν υπάρχει αμφιβολία για άλλη πάθηση, σπανιότερα μπορεί να χρειαστεί και βιοψία.
Πώς φεύγουν οι πανάδες από το πρόσωπο;
Η σωστή απάντηση εξαρτάται από τον τύπο της πανάδας.
Δεν υπάρχει μία θεραπεία που λειτουργεί σε όλες.
Για το μέλασμα, η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει:
- αυστηρή φωτοπροστασία,
- τοπικά φάρμακα,
- ειδικές δραστικές ουσίες,
- και σε ορισμένες περιπτώσεις δερματολογικές θεραπείες.
Αντηλιακό: το πιο σημαντικό βήμα
Χωρίς επαρκή αντηλιακή προστασία, ακόμη και η καλύτερη θεραπεία υπερμελάγχρωσης μπορεί να έχει πολύ μικρότερο αποτέλεσμα.
Για το μέλασμα, η AAD συστήνει καθημερινό:
- broad-spectrum αντηλιακό,
- SPF 30 ή μεγαλύτερο,
ενώ συχνά προτείνονται και προϊόντα με:
- zinc oxide,
- titanium dioxide,
- iron oxide.
Η DermNet προτείνει μάλιστα πολύ υψηλή προστασία, συχνά SPF 50+, μαζί με καπέλο και γενικό sun-smart behaviour.
Γιατί tinted αντηλιακό;
Ένα tinted αντηλιακό με iron oxides μπορεί να προστατεύει καλύτερα από το ορατό φως.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία στο μέλασμα και ειδικά σε μεσαίους ή σκούρους φωτότυπους.
Ποια συστατικά χρησιμοποιούνται για τις πανάδες;
Ανάλογα με τη διάγνωση και τον φωτότυπο, ο δερματολόγος μπορεί να χρησιμοποιήσει ουσίες όπως:
- hydroquinone,
- tretinoin,
- azelaic acid,
- kojic acid,
- vitamin C,
- ειδικούς συνδυασμούς ουσιών.
Η υδροκινόνη και η τριπλή θεραπεία δεν είναι κάτι που πρέπει να χρησιμοποιείται αυθαίρετα για μήνες χωρίς παρακολούθηση.
Τι είναι η «τριπλή κρέμα» για το μέλασμα;
Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται συνδυασμός:
- hydroquinone,
- tretinoin,
- ήπιου τοπικού κορτικοστεροειδούς.
Αυτό είναι γνωστό ως triple combination cream και αποτελεί μία από τις καθιερωμένες επιλογές για συγκεκριμένους ασθενείς.
Δεν είναι όμως κρέμα γενικής καλλυντικής χρήσης.
Βιταμίνη C για πανάδες
Η βιταμίνη C χρησιμοποιείται συχνά ως μέρος ενός ευρύτερου skincare για υπερμελάγχρωση.
Μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, αλλά δεν πρέπει να παρουσιάζεται σαν:
«θα εξαφανίσει μόνη της το μέλασμα».
Η AAD τη συμπεριλαμβάνει ανάμεσα στις πιθανές τοπικές επιλογές που μπορεί να χρησιμοποιηθούν σε θεραπευτικό πλάνο.
Αζελαϊκό οξύ
Το αζελαϊκό οξύ είναι μία ακόμη επιλογή που χρησιμοποιείται στην υπερμελάγχρωση και σε αρκετούς ανθρώπους μπορεί να είναι πιο ήπιο από άλλες δραστικές ουσίες.
Μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν συνυπάρχει και ακμή.
Ρετινόλη και ρετινοειδή
Τα ρετινοειδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ορισμένα θεραπευτικά σχήματα υπερμελάγχρωσης.
Όμως μπορεί να προκαλέσουν:
- ξηρότητα,
- κάψιμο,
- ερεθισμό.
Και αυτό είναι σημαντικό, γιατί ο έντονος ερεθισμός μπορεί σε κάποιους φωτότυπους να οδηγήσει σε περισσότερη μεταφλεγμονώδη υπερμελάγχρωση.
Η AAD τονίζει γενικά ότι προϊόντα που καίνε ή τσούζουν το δέρμα μπορούν να επιδεινώσουν τις σκούρες κηλίδες.
Laser για πανάδες
Τα laser και άλλες light-based θεραπείες χρησιμοποιούνται σε ορισμένες περιπτώσεις.
Όμως το:
«έχω πανάδες → κάνω laser»
δεν είναι πάντα σωστό.
Ειδικά στο μέλασμα, λανθασμένη επιλογή θεραπείας ή υπερβολικός ερεθισμός μπορεί να οδηγήσει σε:
- υποτροπή,
- μεγαλύτερη υπερμελάγχρωση.
Η AAD αναφέρει ότι laser ή light treatment μπορεί να προστεθούν σε ορισμένα θεραπευτικά πλάνα, αλλά πρέπει να γίνονται από κατάλληλα εκπαιδευμένο δερματολόγο.
Χημικό peeling
Τα χημικά peelings μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε επιλεγμένες περιπτώσεις υπερμελάγχρωσης.
Όμως:
- το είδος του οξέος,
- η συγκέντρωση,
- ο φωτότυπος,
- η αιτία της υπερμελάγχρωσης
έχουν μεγάλη σημασία.
Ένα υπερβολικά επιθετικό peeling μπορεί να προκαλέσει φλεγμονή και τελικά ακόμη περισσότερη δυσχρωμία.
Microneedling
Η AAD αναφέρει και το microneedling ως μία πιθανή συμπληρωματική θεραπεία μελάσματος σε επιλεγμένους ασθενείς.
Δεν αποτελεί όμως πρώτη επιλογή για κάθε «πανάδα».
Tranexamic acid για μέλασμα
Το τρανεξαμικό οξύ είναι μία πιο σύγχρονη θεραπευτική επιλογή που έχει μελετηθεί για επίμονο μέλασμα.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί:
- τοπικά,
- ή σε συγκεκριμένες περιπτώσεις από το στόμα.
Η AAD επισημαίνει ότι πριν από από του στόματος χορήγηση χρειάζεται αξιολόγηση, ιδιαίτερα για ιστορικό θρομβώσεων.
Δεν είναι επομένως «συμπλήρωμα για πανάδες» που πρέπει να λαμβάνεται χωρίς ιατρική καθοδήγηση.
Σπιτικές θεραπείες: λεμόνι στις πανάδες;
Το λεμόνι είναι μια από τις συχνότερες DIY συμβουλές στο internet.
Δεν αποτελεί καλή ιδέα.
Ο χυμός λεμονιού μπορεί να:
- ερεθίσει το δέρμα,
- προκαλέσει φλεγμονή,
- αυξήσει φωτοευαισθησία σε ορισμένες περιπτώσεις.
Και όπως ήδη είδαμε, ο ερεθισμός μπορεί τελικά να κάνει την υπερμελάγχρωση χειρότερη.
Μαγειρική σόδα;
Δεν υπάρχει λόγος να χρησιμοποιείται μαγειρική σόδα ως θεραπεία υπερμελάγχρωσης.
Μπορεί να διαταράξει τον δερματικό φραγμό και να προκαλέσει ερεθισμό.
Μπορούν οι πανάδες να φύγουν μόνες τους;
Εξαρτάται από την αιτία.
Μέλασμα από εγκυμοσύνη
Μπορεί να ξεθωριάσει μετά τον τοκετό.
Μέλασμα από φάρμακο
Μερικές φορές υποχωρεί όταν σταματήσει ο trigger, εφόσον αυτό γίνει με την κατάλληλη ιατρική καθοδήγηση.
Μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση
Συχνά ξεθωριάζει σταδιακά, αλλά μπορεί να χρειαστούν μήνες ή ακόμη και περισσότερο.
Ηλιακές κηλίδες
Μπορεί να παραμένουν και να γίνονται πιο εμφανείς με περαιτέρω ηλιακή έκθεση.
Πόσο καιρό χρειάζονται για να φύγουν;
Η αντιμετώπιση της υπερμελάγχρωσης απαιτεί υπομονή.
Στο μέλασμα, η AAD αναφέρει ότι μπορεί να χρειαστούν περίπου 3 έως 12 μήνες για εμφανή αποτελέσματα από ένα θεραπευτικό πλάνο.
Άρα μία κρέμα που χρησιμοποιείται για δύο εβδομάδες δεν μπορεί να αξιολογηθεί πάντα σωστά τόσο γρήγορα.
Γιατί οι πανάδες ξαναβγαίνουν;
Ειδικά το μέλασμα έχει έντονη τάση για υποτροπές.
Μπορεί να επανεμφανιστεί ή να σκουρύνει μετά από:
- ήλιο,
- ορμονικές μεταβολές,
- εγκυμοσύνη,
- ερεθισμό,
- διακοπή φωτοπροστασίας.
Για αυτό η αντηλιακή προστασία δεν είναι προσωρινή θεραπεία.
Είναι μέρος της μακροχρόνιας διαχείρισης.
Πότε μια «πανάδα» χρειάζεται δερματολόγο;
Χρειάζεται αξιολόγηση όταν μια κηλίδα:
- εμφανίζεται ξαφνικά,
- αλλάζει γρήγορα μέγεθος,
- αλλάζει σχήμα ή χρώμα,
- έχει πολύ ακανόνιστα όρια,
- αιμορραγεί,
- δημιουργεί πληγή,
- είναι πολύ διαφορετική από τις υπόλοιπες κηλίδες.
Ο λόγος είναι ότι δεν πρέπει κάθε καφέ βλάβη να θεωρείται αυτόματα «πανάδα».
Πανάδα ή κάτι άλλο;
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο.
Μία επίπεδη καφέ αλλοίωση μπορεί να είναι:
- μέλασμα,
- φακίδα,
- ηλιακή κηλίδα,
- μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση,
- σπίλος,
- άλλη δερματική βλάβη.
Η DermNet περιλαμβάνει στη διαφορική διάγνωση του μελάσματος μεταξύ άλλων solar lentigines, freckles και post-inflammatory hyperpigmentation.
Άρα η ερώτηση δεν είναι απλώς:
«Πώς να φύγουν οι πανάδες;»
Η πρώτη σωστή ερώτηση είναι:
«Τι είδους πανάδες είναι;»
Συμπέρασμα
Οι πανάδες στο πρόσωπο δεν είναι μία ενιαία δερματική κατάσταση.
Οι τέσσερις πιο χρήσιμες κατηγορίες για να ξεχωρίζουμε είναι:
- μέλασμα → μεγαλύτερες, συχνά συμμετρικές καφέ περιοχές,
- ηλιακές κηλίδες → σαφέστερα οριοθετημένες κηλίδες από χρόνια έκθεση στον ήλιο,
- φακίδες → μικρές, πολλαπλές κηλίδες που επηρεάζονται από τον ήλιο,
- μεταφλεγμονώδης υπερμελάγχρωση → σημάδια μετά από ακμή ή άλλη φλεγμονή.
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία.
Υπάρχει όμως ένας κοινός παρονομαστής:
η καθημερινή φωτοπροστασία.
Και ειδικά στο μέλασμα, δεν αρκεί να ψάχνουμε απλώς «μια δυνατή κρέμα».
Πρέπει να μειώσουμε:
- την UV έκθεση,
- το ορατό φως,
- τον ερεθισμό,
- και τους πιθανούς triggers.
Το περιεχόμενο του Psychopolis έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την εξέταση από δερματολόγο. Οι φωτογραφίες είναι ενδεικτικές και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αυτοδιάγνωση ή αποκλεισμό άλλων δερματικών παθήσεων.
