Αν ψάξεις «διάσημοι με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή ή OCD ή «celebrities with obsessive compulsive disorder»
θα βρεις δεκάδες ονόματα.
Το πρόβλημα είναι ότι πολλές online λίστες μπερδεύουν το πραγματικό OCD με:
- τελειομανία,
- ανάγκη για τάξη,
- συγκεκριμένες συνήθειες,
- ιδιοτροπίες,
- εμμονή με τη δουλειά.
Ένας άνθρωπος μπορεί να θέλει το γραφείο του τέλεια οργανωμένο χωρίς να έχει OCD.
Ένας άλλος μπορεί να έχει σοβαρό OCD και:
το σπίτι του να μην είναι καθόλου τακτοποιημένο.
Για αυτό εδώ θα ξεχωρίσουμε:
- ανθρώπους που έχουν μιλήσει ξεκάθαρα για διάγνωση ή προσωπική εμπειρία OCD,
- περιπτώσεις όπου υπάρχει δημόσια αυτοαναφορά αλλά όχι σαφής πληροφορία για κλινική διάγνωση,
- διάσημους που δεν πρέπει να παρουσιάζονται σαν επιβεβαιωμένες περιπτώσεις.
Τι είναι πραγματικά η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή;
Η Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή – Obsessive-Compulsive Disorder (OCD) χαρακτηρίζεται από:
- εμμονές,
- καταναγκασμούς,
- ή και τα δύο.
Εμμονές – obsessions
Είναι επαναλαμβανόμενες, ανεπιθύμητες:
- σκέψεις,
- εικόνες,
- παρορμήσεις,
- αμφιβολίες
που προκαλούν σημαντική δυσφορία.
Για παράδειγμα:
«Μήπως μόλυνα κάποιον;»
«Μήπως έκανα κακό σε κάποιον χωρίς να το θυμάμαι;»
«Μήπως είμαι κακός άνθρωπος;»
Καταναγκασμοί – compulsions
Είναι επαναλαμβανόμενες:
- συμπεριφορές,
- νοητικές πράξεις
που ο άνθρωπος αισθάνεται ότι πρέπει να πραγματοποιήσει για να μειώσει το άγχος ή να αποτρέψει κάτι κακό.
Μπορεί να είναι:
- πλύσιμο,
- έλεγχος,
- μέτρημα,
- επανάληψη,
- αναζήτηση διαβεβαίωσης,
- νοητικές τελετουργίες.
OCD δεν σημαίνει «μου αρέσει η τάξη»
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο στερεότυπο.
Κάποιος λέει:
«Έχω πολύ OCD, θέλω τα βιβλία μου σε σειρά.»
Αλλά το κλινικό OCD μπορεί να σημαίνει:
«Χάνω δύο ώρες κάθε βράδυ ελέγχοντας αν έκλεισα την πόρτα, παρότι γνωρίζω ότι την έκλεισα.»
ή:
«Έχω ανεπιθύμητες τρομακτικές σκέψεις και κάνω νοητικές τελετουργίες για να βεβαιωθώ ότι δεν σημαίνουν κάτι για τον χαρακτήρα μου.»
Η διαφορά είναι τεράστια.
Διάσημοι με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (OCD)
1. Amanda Seyfried
Η Amanda Seyfried, γνωστή από ταινίες όπως Mamma Mia! και Mean Girls, έχει μιλήσει πολύ ανοιχτά για OCD.
Έχει αναφέρει ότι διαγνώστηκε επίσημα σε ηλικία:
19 ετών.
Σε πρόσφατη συνέντευξή της περιέγραψε το OCD της ως:
«really extreme».
Έχει μιλήσει επίσης για:
- έντονο health anxiety,
- καταναγκαστικούς φόβους,
- ψυχιατρική αξιολόγηση,
- μακροχρόνια φαρμακευτική θεραπεία.
Σε παλαιότερες συνεντεύξεις είχε περιγράψει φόβους όπως:
ότι μπορεί να υπάρχει όγκος στον εγκέφαλό της
ή ότι:
μια κουζίνα μπορεί να προκαλέσει πυρκαγιά.
Η περίπτωση της Seyfried είναι ιδιαίτερα χρήσιμη γιατί δείχνει ότι το OCD δεν είναι απλώς:
καθαριότητα και οργάνωση.
Μπορεί να εμφανίζεται ως:
- health anxiety,
- καταστροφικές σκέψεις,
- ανάγκη για βεβαιότητα.
2. Camila Cabello
Η Camila Cabello έχει επίσης μιλήσει εκτενώς για το OCD.
Η τραγουδίστρια έχει περιγράψει ότι οι καταναγκαστικές συμπεριφορές υπήρχαν ήδη από τα σχολικά της χρόνια, αλλά τα συμπτώματα επιδεινώθηκαν σημαντικά σε περίοδο έντονου στρες.
Έχει περιγράψει εμπειρίες όπου:
η ίδια σκέψη επαναλαμβανόταν ξανά και ξανά
και ένιωθε ότι:
κάτι κακό θα συμβεί αν σταματήσει να τη σκέφτεται.
Αργότερα μίλησε ανοιχτά για:
- επαναλαμβανόμενες εμμονικές σκέψεις,
- έντονο άγχος,
- προβλήματα ύπνου,
- σωματικά συμπτώματα.
Η ίδια έχει αναφέρει ότι η αναγνώριση και η διάγνωση του OCD τη βοήθησαν να κατανοήσει καλύτερα:
τι συνέβαινε στο μυαλό της.
Έχει επίσης χρησιμοποιήσει:
- CBT,
- τεχνικές αναπνοής,
- διαλογισμό,
- άλλες στρατηγικές αντιμετώπισης.
3. Lena Dunham
Η δημιουργός και ηθοποιός Lena Dunham έχει μιλήσει για OCD από την παιδική της ηλικία.
Έχει αναφέρει ότι διαγνώστηκε περίπου στα 9 χρόνια.
Ως παιδί είχε έντονους φόβους γύρω από:
- ασθένειες,
- τρόφιμα,
- πιθανές καταστροφές.
Αργότερα ανέπτυξε και καταναγκασμούς γύρω από το μέτρημα.
Η ίδια έχει μιλήσει ειδικά για την εμμονή της με τον αριθμό 8.
Σε πιο πρόσφατες αναφορές έχει περιγράψει και intrusive thoughts γύρω από:
- ηθική,
- σεξουαλικότητα,
- φόβο ότι μπορεί να είναι «κακός άνθρωπος».
Αυτό είναι σημαντικό γιατί δείχνει μια πολύ λιγότερο γνωστή πλευρά του OCD:
οι εμμονές μπορούν να αφορούν την ταυτότητα, την ηθική και πράγματα που ο άνθρωπος φοβάται ότι ίσως σημαίνουν κάτι για εκείνον.
4. Howie Mandel
Ο κωμικός και παρουσιαστής Howie Mandel είναι ίσως μία από τις γνωστότερες δημόσιες προσωπικότητες που έχουν μιλήσει για OCD.
Έχει αναφέρει ότι διαγνώστηκε επίσημα στην ενήλικη ζωή, παρότι είχε συμπτώματα από την παιδική ηλικία.
Έχει μιλήσει ιδιαίτερα για:
- φόβο μόλυνσης,
- μικρόβια,
- αποφυγή επαφής,
- έντονο άγχος.
Έχει εξηγήσει ότι για χρόνια προσπαθούσε να κρύψει τη διάγνωση επειδή φοβόταν:
- το stigma,
- την αντίδραση της οικογένειάς του,
- μήπως επηρεαστεί η καριέρα του.
Η αποκάλυψή του έγινε αρχικά σχεδόν κατά λάθος όταν δεν μπορούσε να αγγίξει ένα πόμολο λόγω φόβου μικροβίων.
Έκτοτε έχει γίνει ένας από τους γνωστότερους advocates για την ενημέρωση γύρω από το OCD.
5. Marc Summers
Ο παρουσιαστής Marc Summers, γνωστός ιδιαίτερα από το παιδικό τηλεοπτικό πρόγραμμα Double Dare, έχει μιλήσει ανοιχτά για τη δική του εμπειρία με OCD.
Το ενδιαφέρον είναι ότι για πολλά χρόνια δεν γνώριζε τι ακριβώς του συνέβαινε.
Έχει περιγράψει ότι είχε συμπτώματα από περίπου έξι ετών.
Μεταξύ άλλων είχε έντονη ανάγκη:
- να είναι όλα τέλεια,
- να είναι όλα τακτοποιημένα,
- να διορθώνει πράγματα επανειλημμένα.
Έχει αναφέρει περιστατικό όπου η σύζυγός του τον βρήκε αργά τη νύχτα να ισιώνει επανειλημμένα τα κρόσσια ενός χαλιού.
Η θεραπεία, σύμφωνα με τον ίδιο, τον βοήθησε σημαντικά να διαχειριστεί το OCD.
6. Fiona Apple
Η τραγουδίστρια και τραγουδοποιός Fiona Apple έχει επίσης μιλήσει δημόσια για μακροχρόνια εμπειρία με OCD.
Δημοσιεύματα και συνεντεύξεις της αναφέρουν ότι αντιμετωπίζει:
- OCD,
- άγχος,
- κατάθλιψη
από μικρή ηλικία.
Η Apple είναι επίσης σημαντική περίπτωση επειδή η δημόσια εικόνα ενός ανθρώπου με OCD μπορεί να απέχει πολύ από το στερεότυπο:
«όλα πρέπει να είναι πεντακάθαρα και τέλεια οργανωμένα».
Το OCD δεν καθορίζεται από το αν ένα δωμάτιο είναι τακτοποιημένο.
Καθορίζεται από:
- εμμονές,
- καταναγκασμούς,
- δυσφορία,
- λειτουργική επιβάρυνση.
7. Howard Stern
Ο Howard Stern έχει μιλήσει πολλές φορές δημόσια για OCD και καταναγκαστικές τελετουργίες.
Έχει περιγράψει ιδιαίτερα:
- μέτρημα,
- χτυπήματα/tapping,
- τελετουργίες,
- magical thinking.
Για παράδειγμα, έχει εξηγήσει ότι μπορεί να αισθανόταν την ανάγκη να χτυπήσει κάτι συγκεκριμένο αριθμό φορών με την παράλογη αλλά έντονη αίσθηση ότι αυτό θα του επέτρεπε να ελέγξει κάτι που στην πραγματικότητα δεν μπορούσε να ελέγξει.
Έχει περιγράψει το OCD ως ιδιαίτερα περιοριστικό και έχει μιλήσει για τον σημαντικό ρόλο της ψυχοθεραπείας στη ζωή του.
Η ιστορία του Stern είναι χαρακτηριστική του λεγόμενου:
magical thinking OCD.
Και ο David Beckham;
Ο David Beckham είναι πιθανότατα ένα από τα διασημότερα ονόματα που συνδέονται δημόσια με OCD.
Έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι έχει obsessive-compulsive disorder.
Έχει περιγράψει συμπεριφορές όπως:
- ανάγκη για συμμετρία,
- αντικείμενα σε ζευγάρια,
- οργάνωση ψυγείου,
- καθαρισμό,
- συγκεκριμένες τελετουργίες.
Έχει επίσης περιγράψει αυτές τις συμπεριφορές ως κουραστικές και ότι δυσκολεύεται να τις σταματήσει.
Ωστόσο εδώ υπάρχει μια σημαντική λεπτομέρεια, δεν υπάρχει δημόσια σαφής πληροφορία που να επιβεβαιώνει επίσημη κλινική διάγνωση από επαγγελματία.
Μάλιστα οργανώσεις OCD έχουν επισημάνει στο παρελθόν ότι τα media συχνά παρουσίασαν τις συνήθειες του Beckham σαν ολόκληρη την εικόνα του OCD, παραλείποντας:
- intrusive thoughts,
- δυσφορία,
- λειτουργική επιβάρυνση.
Για αυτό είναι ακριβέστερο να γράψουμε:
Ο David Beckham έχει δηλώσει δημόσια ότι έχει OCD
και όχι:
«γνωρίζουμε με βεβαιότητα τις λεπτομέρειες της κλινικής του διάγνωσης».
Justin Timberlake: τι γνωρίζουμε πραγματικά;
Ο Justin Timberlake εμφανίζεται επίσης σχεδόν σε κάθε λίστα «Διάσημοι με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή (OCD)».
Η πηγή είναι μια συνέντευξη του 2008.
Όταν δημοσιογράφος τον ρώτησε σχετικά με OCD, εκείνος απάντησε ουσιαστικά ότι έχει OCD μαζί με ADD.
Ωστόσο:
- δεν έχει αναπτύξει δημόσια το θέμα,
- δεν έχει περιγράψει θεραπεία,
- δεν υπάρχει ευρέως γνωστή επιβεβαίωση επίσημης διάγνωσης.
Άρα η πιο ακριβής διατύπωση είναι ότι Ο Timberlake έχει δηλώσει δημόσια ότι έχει OCD, αλλά οι διαθέσιμες πληροφορίες είναι περιορισμένες.
Γιατί δεν βάζουμε τον Leonardo DiCaprio στη λίστα;
Ο Leonardo DiCaprio είναι ένα εξαιρετικό παράδειγμα του πόσο εύκολα δημιουργείται ένας internet μύθος.
Στην ταινία The Aviator υποδύθηκε τον Howard Hughes, έναν άνθρωπο του οποίου η ζωή έχει συνδεθεί έντονα με σοβαρά OCD-like συμπτώματα.
Ο DiCaprio έχει επίσης περιγράψει στο παρελθόν:
- συγκεκριμένες παιδικές συνήθειες,
- τάσεις που έμοιαζαν καταναγκαστικές.
Αυτό όμως δεν αρκεί για να παρουσιάζεται ως επιβεβαιωμένη περίπτωση OCD.
Εξειδικευμένες οργανώσεις OCD έχουν προειδοποιήσει ότι δεν υπάρχει επαρκής δημόσια τεκμηρίωση ώστε να συμπεριλαμβάνεται με βεβαιότητα σε λίστες ανθρώπων με κλινικό OCD.
Charlize Theron, Jessica Alba και άλλες viral λίστες
Παρόμοιο πρόβλημα υπάρχει και με ονόματα όπως:
- Charlize Theron,
- Jessica Alba,
- Nicolas Cage,
- Niall Horan
και άλλους celebrities.
Μπορεί να έχουν αναφέρει:
- συνήθειες,
- φόβους,
- τελειομανία,
- «OCD tendencies».
Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα κλινική Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή.
Για αυτό δεν τους παρουσιάζουμε εδώ σαν επιβεβαιωμένα περιστατικά.
Τι είδους εμμονές μπορεί να έχει κάποιος με OCD;
Η μόλυνση είναι μόνο μία πιθανότητα.
Οι εμμονές μπορεί να αφορούν:
Μόλυνση
«Μήπως κόλλησα κάποια ασθένεια;»
Harm OCD
«Κι αν χάσω τον έλεγχο και κάνω κακό σε κάποιον;»
Relationship OCD – ROCD
«Κι αν δεν αγαπάω πραγματικά τον σύντροφό μου;»
Σεξουαλικές εμμονές
Ανεπιθύμητες σκέψεις ή εικόνες που δημιουργούν φόβο σχετικά με:
- ταυτότητα,
- επιθυμίες,
- πιθανότητα να κάνει κάποιος κάτι που δεν θέλει.
Θρησκευτικό ή ηθικό OCD – Scrupulosity
«Κι αν αμάρτησα;»
«Κι αν είμαι κακός άνθρωπος;»
Symmetry / just-right OCD
Έντονη ανάγκη:
κάτι να αισθάνεται ακριβώς σωστό.
Έλεγχος
«Μήπως δεν κλείδωσα;»
«Μήπως άφησα την κουζίνα ανοιχτή;»
Υπάρχει OCD χωρίς εμφανείς καταναγκασμούς;
Ναι.
Μερικές φορές οι καταναγκασμοί είναι νοητικοί.
Ο άνθρωπος μπορεί να:
- αναλύει συνεχώς,
- επαναλαμβάνει φράσεις στο μυαλό,
- ελέγχει αναμνήσεις,
- προσπαθεί να «διορθώσει» μια σκέψη,
- ζητά διαρκώς εσωτερική βεβαιότητα.
Άρα κάποιος μπορεί να έχει σοβαρό OCD χωρίς:
να πλένει συνεχώς τα χέρια του.
Τι είναι οι intrusive thoughts;
Οι intrusive thoughts είναι ανεπιθύμητες σκέψεις, εικόνες ή παρορμήσεις που:
εμφανίζονται χωρίς να τις θέλουμε.
Στην πραγματικότητα intrusive thoughts μπορούν να έχουν:
και άνθρωποι χωρίς OCD.
Στο OCD όμως μπορεί να αποκτούν υπερβολική σημασία.
Ο άνθρωπος σκέφτεται:
«Γιατί το σκέφτηκα;»
«Μήπως σημαίνει ότι το θέλω;»
«Τι άνθρωπος είμαι που μου πέρασε αυτό από το μυαλό;»
Και έτσι αρχίζει ο κύκλος:
intrusive thought → φόβος → καταναγκασμός → προσωρινή ανακούφιση → νέα ενίσχυση του OCD.
Συμπέρασμα
Αρκετοί διάσημοι με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή έχουν μιλήσει δημόσια για την εμπειρία τους .
Μεταξύ των πιο καλά τεκμηριωμένων δημόσιων περιπτώσεων βρίσκονται:
- Amanda Seyfried,
- Camila Cabello,
- Lena Dunham,
- Howie Mandel,
- Marc Summers,
- Fiona Apple,
- Howard Stern.
Παράλληλα, διάσημοι όπως:
- David Beckham,
- Justin Timberlake
έχουν δηλώσει δημόσια ότι έχουν OCD, αλλά οι διαθέσιμες δημόσιες πληροφορίες δεν μας επιτρέπουν να γνωρίζουμε όλες τις λεπτομέρειες της κλινικής τους διάγνωσης.
Και αυτό είναι σημαντικό.
Γιατί το OCD δεν πρέπει να μετατρέπεται σε:
celebrity trivia.
Πρόκειται για πραγματική ψυχική διαταραχή που μπορεί να κάνει έναν άνθρωπο να περνά:
- ώρες σε καταναγκασμούς,
- ημέρες αναλύοντας μια σκέψη,
- χρόνια φοβούμενος ότι οι εμμονές του σημαίνουν κάτι τρομακτικό για τον χαρακτήρα του.
Το γεγονός ότι διάσημοι με Ιδεοψυχαναγκαστική Διαταραχή έχουν μιλήσει για OCD μπορεί να στείλει ένα πολύ σημαντικό μήνυμα:
Το OCD δεν είναι χαρακτήρας. Δεν είναι ιδιοτροπία. Και δεν είναι κάτι για το οποίο χρειάζεται να ντρέπεσαι.
Και ίσως ακόμη σημαντικότερο:
υπάρχουν θεραπείες που μπορούν πραγματικά να βοηθήσουν.
Αποποίηση ευθύνης
Το άρθρο έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Οι αναφορές σε δημόσια πρόσωπα βασίζονται σε δημόσιες δηλώσεις, συνεντεύξεις και διαθέσιμες τεκμηριωμένες πηγές. Το Psychopolis δεν διαγιγνώσκει κανένα δημόσιο πρόσωπο. Όταν η πληροφορία για επίσημη κλινική διάγνωση δεν είναι δημόσια σαφής, αυτό επισημαίνεται ρητά.




