Μύκητες στα νύχια των ποδιών: φωτογραφίες, συμπτώματα και αντιμετώπιση

Οι μύκητες στα νύχια των ποδιών είναι ένα πολύ συχνό πρόβλημα και στην ιατρική ονομάζονται ονυχομυκητίαση.

Στην αρχή μπορεί να φαίνεται σαν μια μικρή αλλαγή:

• μια λευκή ή κιτρινωπή κηλίδα,
• μια μικρή αλλοίωση στην άκρη του νυχιού,
• ή ένα νύχι που δείχνει λίγο πιο παχύ από τα υπόλοιπα.

Με τον χρόνο όμως το νύχι μπορεί να:

• αλλάξει χρώμα,
• παχύνει,
• γίνει εύθρυπτο,
• σπάει εύκολα,
• παραμορφωθεί,
• ή ακόμη και να αρχίσει να αποκολλάται από το δέρμα από κάτω.

Η ονυχομυκητίαση εμφανίζεται πολύ συχνότερα στα νύχια των ποδιών παρά των χεριών.

Μύκητες στα νύχια των ποδιών – φωτογραφίες

Οι φωτογραφίες μπορούν να βοηθήσουν να καταλάβετε πώς μπορεί να μοιάζει μια μυκητίαση νυχιών, αλλά δεν μπορούν από μόνες τους να επιβεβαιώσουν τη διάγνωση.

Φωτογραφία 1 – Αρχικό στάδιο

Μια μυκητίαση μπορεί να ξεκινήσει από την άκρη του μεγάλου νυχιού με:

• κιτρινωπή αλλοίωση,
• μικρή λευκή περιοχή,
• ή ελαφριά πάχυνση.

Φωτογραφία 2 – Κίτρινο και παχύ νύχι

Καθώς η λοίμωξη εξελίσσεται, το νύχι μπορεί να γίνει:

• πιο κίτρινο ή λευκό,
• παχύτερο,
• πιο θαμπό,
• δυσκολότερο στο κόψιμο.

Φωτογραφία 3 – Εύθρυπτο νύχι

Σε πιο προχωρημένη ονυχομυκητίαση η άκρη μπορεί να:

• θρυμματίζεται,
• σπάει,
• γίνεται ανώμαλη,
• αποκολλάται εν μέρει.

Φωτογραφία 4 – Προχωρημένη αλλοίωση

Σε σοβαρότερη λοίμωξη μπορεί να έχει επηρεαστεί μεγάλο μέρος ή ολόκληρο το νύχι.

Σημαντικό: Κίτρινα, παχιά ή παραμορφωμένα νύχια δεν σημαίνουν απαραίτητα μυκητίαση. Τραυματισμός, ψωρίαση και άλλες παθήσεις των νυχιών μπορεί να έχουν παρόμοια εικόνα.

Πώς ξεκινά η μυκητίαση στο νύχι;

Οι μυκητιασικές λοιμώξεις συχνά ξεκινούν από:

την άκρη ή τη μία πλευρά του νυχιού.

Αρχικά μπορεί να εμφανιστεί:

• μικρή αλλαγή χρώματος,
• λευκή ή κίτρινη περιοχή,
• ελαφριά πάχυνση.

Στη συνέχεια η αλλοίωση μπορεί να προχωρήσει βαθύτερα και προς τη βάση του νυχιού.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:

• κιτρίνισμα,
• λευκή ή καφέ αλλοίωση,
• πάχυνση,
• εύθρυπτη επιφάνεια,
• σπασίματα,
• παραμόρφωση,
• αποκόλληση από το δέρμα κάτω από το νύχι,
• συσσώρευση υλικού κάτω από το νύχι.

Σε πιο προχωρημένες περιπτώσεις μπορεί να εμφανιστεί:

• πόνος,
• ευαισθησία,
• πρήξιμο γύρω από το νύχι,
• δυσκολία στο περπάτημα ή στο παπούτσι.

Είναι πάντα κίτρινο το νύχι;

Όχι.

Το χρώμα μπορεί να γίνει:

• λευκό,
• κιτρινωπό,
• καφέ,
• γκριζωπό.

Το χρώμα από μόνο του δεν αρκεί για διάγνωση.

Ένα κίτρινο νύχι μπορεί επίσης να σχετίζεται με:

• τραυματισμό,
• χρόνια πίεση από παπούτσια,
• ψωρίαση,
• άλλες παθήσεις του νυχιού.

Γιατί εμφανίζονται πιο συχνά στα πόδια;

Τα πόδια δημιουργούν ένα περιβάλλον που ευνοεί την ανάπτυξη μυκήτων:

• θερμότητα,
• υγρασία,
• κλειστά παπούτσια,
• ιδρώτας,
• μικροτραυματισμοί στα νύχια.

Το NHS αναφέρει ότι ο κίνδυνος αυξάνεται όταν τα πόδια παραμένουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα ζεστά και ιδρωμένα μέσα στα παπούτσια.

Από πού κολλάμε μύκητες στα νύχια;

Οι μύκητες ευνοούνται σε ζεστά και υγρά περιβάλλοντα.

Μπορούν να μεταδοθούν ή να αναπτυχθούν πιο εύκολα μετά από έκθεση σε:

• κοινόχρηστα ντους,
• αποδυτήρια,
• πισίνες,
• υγρά παπούτσια,
• κοινά εργαλεία περιποίησης νυχιών.

Επίσης, μια μυκητίαση του δέρματος του ποδιού — το γνωστό πόδι του αθλητή — μπορεί να εξαπλωθεί στα νύχια.

Πόδι του αθλητή και μύκητες στα νύχια

Αυτά τα δύο συχνά συνδέονται.

Το πόδι του αθλητή προκαλεί συνήθως:

• φαγούρα,
• ξεφλούδισμα,
• ερεθισμό,
• ρωγμές ανάμεσα στα δάχτυλα.

Αν παραμείνει χωρίς αντιμετώπιση, ο μύκητας μπορεί να περάσει στο νύχι.

Για αυτό η θεραπεία της μυκητίασης του δέρματος μπορεί να βοηθήσει και στην πρόληψη της ονυχομυκητίασης.

Ποιοι έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο;

Ο κίνδυνος μπορεί να αυξηθεί σε ανθρώπους που:

• ιδρώνουν πολύ στα πόδια,
• φορούν κλειστά παπούτσια για πολλές ώρες,
• έχουν συχνά μυκητίαση στα πέλματα,
• έχουν τραυματισμένα νύχια,
• χρησιμοποιούν κοινόχρηστα ντους ή αποδυτήρια,
• είναι μεγαλύτερης ηλικίας,
• έχουν σακχαρώδη διαβήτη,
• έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Πώς καταλαβαίνω αν είναι μύκητας ή τραυματισμός;

Αυτό είναι ένα από τα πιο δύσκολα σημεία.

Μυκητίαση

Τείνει να:

• προχωρά σταδιακά,
• αλλάζει το χρώμα,
• κάνει το νύχι παχύ και εύθρυπτο,
• μπορεί να εξαπλωθεί και σε άλλα νύχια.

Τραυματισμός

Μπορεί να σχετίζεται περισσότερο με:

• συγκεκριμένο χτύπημα,
• στενά παπούτσια,
• επαναλαμβανόμενη πίεση,
• αίμα κάτω από το νύχι,
• ξαφνική έναρξη.

Όμως οι δύο εικόνες μπορούν να μοιάζουν.

Μύκητες ή ψωρίαση νυχιών;

Η ψωρίαση μπορεί επίσης να προκαλέσει:

• πάχυνση,
• αλλαγή χρώματος,
• αποκόλληση,
• μικρά βαθουλώματα στην επιφάνεια του νυχιού.

Γι’ αυτό όταν η εικόνα είναι άτυπη ή η θεραπεία για μύκητες δεν λειτουργεί, χρειάζεται επανεκτίμηση της διάγνωσης.

Μπορεί να μυρίζει το νύχι;

Σε προχωρημένη αλλοίωση μπορεί να υπάρχει δυσάρεστη οσμή, κυρίως όταν:

• υπάρχει πολύ υλικό κάτω από το νύχι,
• συνυπάρχει υγρασία,
• ή υπάρχει δευτερογενής μικροβιακή επιβάρυνση.

Η μυρωδιά όμως δεν αποτελεί αξιόπιστο διαγνωστικό κριτήριο.

Πώς γίνεται η διάγνωση;

Συχνά ο γιατρός ή ο ποδίατρος μπορεί να υποπτευθεί τη μυκητίαση από την εικόνα.

Όμως επειδή αρκετές παθήσεις μοιάζουν μεταξύ τους, σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να ληφθεί:

• μικρό κομμάτι νυχιού,
• ή υλικό κάτω από το νύχι,

για εργαστηριακό έλεγχο.

Αυτό είναι ιδιαίτερα χρήσιμο πριν από θεραπεία από το στόμα.

Μύκητες στα νύχια – αντιμετώπιση

Η θεραπεία εξαρτάται από:

• πόσο μεγάλο μέρος του νυχιού έχει προσβληθεί,
• πόσα νύχια έχουν επηρεαστεί,
• αν η μόλυνση έχει φτάσει στη βάση,
• άλλες παθήσεις,
• προηγούμενες θεραπείες.

Υπάρχουν δύο βασικές κατηγορίες θεραπείας:

• τοπικά αντιμυκητιασικά
• αντιμυκητιασικά από το στόμα

Αντιμυκητιασικό βερνίκι νυχιών

Σε πιο ήπιες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί ειδικό αντιμυκητιασικό βερνίκι ή διάλυμα.

Το σημαντικό είναι ότι η θεραπεία χρειάζεται πολύ μεγάλη συνέπεια.

Το NHS αναφέρει ότι τέτοια προϊόντα μπορεί να χρειαστούν περίπου 6–12 μήνες, ανάλογα με το προϊόν και το νύχι.

Γιατί χρειάζεται τόσο πολύ;

Επειδή το κατεστραμμένο νύχι δεν «επισκευάζεται» αμέσως.

Η θεραπεία πρέπει να σταματήσει τον μύκητα και στη συνέχεια χρειάζεται να περιμένουμε να αναπτυχθεί νέο υγιές νύχι από τη βάση.

Τα νύχια των ποδιών μεγαλώνουν αργά.

Γι’ αυτό μπορεί να περάσουν μήνες μέχρι η οπτική διαφορά να γίνει εντυπωσιακή.

Πώς καταλαβαίνω ότι η θεραπεία δουλεύει;

Ένα από τα καλύτερα σημάδια είναι:

να αρχίζει να μεγαλώνει καθαρότερο, φυσιολογικό νύχι από τη βάση.

Δεν χρειάζεται το παλιό τμήμα να γίνει ξαφνικά φυσιολογικό.

Απλώς καθώς μεγαλώνει το νύχι, το υγιές τμήμα προχωρά προς τα έξω.

Χάπια για μύκητες στα νύχια

Σε πιο εκτεταμένες ή επίμονες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν αντιμυκητιασικά χάπια.

Πριν τη θεραπεία μπορεί να χρειαστεί:

• επιβεβαίωση ότι όντως υπάρχει μυκητίαση,
• έλεγχος για πιθανές αλληλεπιδράσεις με άλλα φάρμακα,
• εξετάσεις αίματος για ηπατική λειτουργία.

Τα από του στόματος αντιμυκητιασικά δεν είναι κατάλληλα για όλους και πρέπει να χορηγούνται από γιατρό.

Ποιο είναι το καλύτερο φάρμακο;

Δεν υπάρχει ένα γενικό «καλύτερο» προϊόν για όλους.

Η επιλογή εξαρτάται από:

• το είδος του μύκητα,
• την έκταση,
• το πόσο παχύ είναι το νύχι,
• την ηλικία,
• τα άλλα φάρμακα,
• την κατάσταση του ήπατος και των νεφρών.

Για αυτό δεν είναι καλή ιδέα να παίρνει κάποιος χάπια επειδή απλώς είδε μια παρόμοια φωτογραφία στο internet.

Βοηθούν οι αντιμυκητιασικές κρέμες;

Οι απλές κρέμες που χρησιμοποιούνται στο δέρμα δεν διεισδύουν πάντα επαρκώς μέσα από το σκληρό νύχι.

Για αυτό στις μυκητιάσεις των νυχιών χρησιμοποιούνται ειδικά σκευάσματα σχεδιασμένα για το νύχι.

Η Mayo Clinic σημειώνει ότι το αραίωμα του πάχους του νυχιού μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να βοηθήσει την τοπική θεραπεία να διεισδύσει καλύτερα.

Βοηθά το λιμάρισμα;

Μπορεί να αποτελεί μέρος της θεραπείας όταν γίνεται σωστά.

Η μείωση του πάχους του νυχιού μπορεί:

• να μειώσει την πίεση,
• να διευκολύνει την εφαρμογή τοπικού φαρμάκου.

Δεν σημαίνει όμως ότι πρέπει να κόβουμε ή να λιμάρουμε επιθετικά ένα μολυσμένο νύχι μόνοι μας.

Ξύδι για μύκητες στα νύχια: δουλεύει;

Το ξύδι είναι από τα πιο συχνά «σπιτικά γιατροσόφια».

Υπάρχουν θεωρητικοί λόγοι για τους οποίους ένα όξινο περιβάλλον μπορεί να επηρεάζει ορισμένους μικροοργανισμούς, αλλά δεν υπάρχουν αρκετά ισχυρά κλινικά δεδομένα ώστε να θεωρείται αξιόπιστη θεραπεία της ονυχομυκητίασης.

Δεν θα βασιζόμουν σε ξύδι ως κύρια θεραπεία, ειδικά σε προχωρημένη λοίμωξη.

Μαγειρική σόδα;

Παρόμοια ιστορία.

Μπορεί να βοηθά στην απορρόφηση υγρασίας ή οσμών, αλλά δεν αποτελεί αποδεδειγμένη θεραπεία για μυκητίαση μέσα στο ίδιο το νύχι.

Tea tree oil;

Το tea tree oil έχει αντιμικροβιακή δράση σε εργαστηριακές συνθήκες, αλλά τα δεδομένα για πραγματική θεραπεία ονυχομυκητίασης είναι περιορισμένα.

Επίσης μπορεί να προκαλέσει:

• ερεθισμό,
• δερματίτιδα επαφής,
• αλλεργική αντίδραση.

Άρα το «φυσικό» δεν σημαίνει αυτόματα και πιο ασφαλές ή πιο αποτελεσματικό.

Laser για μύκητες στα νύχια

Οι θεραπείες laser έχουν προωθηθεί αρκετά για την ονυχομυκητίαση.

Υπάρχουν συσκευές και μελέτες, αλλά τα αποτελέσματα είναι λιγότερο ξεκάθαρα και λιγότερο σταθερά σε σχέση με τις καθιερωμένες αντιμυκητιασικές θεραπείες.

Δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν εγγυημένη λύση.

Πρέπει να αφαιρεθεί το νύχι;

Συνήθως όχι.

Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις, ειδικά όταν υπάρχει:

• πόνος,
• μεγάλη παραμόρφωση,
• αποτυχία άλλων θεραπειών,

μπορεί να εξεταστεί προσωρινή ή πιο μόνιμη αφαίρεση μέρους ή ολόκληρου του νυχιού.

Αυτό όμως γίνεται ιατρικά και όχι στο σπίτι.

Είναι μεταδοτικοί οι μύκητες των νυχιών;

Μπορούν να μεταδοθούν.

Η μετάδοση διευκολύνεται σε περιβάλλοντα με:

• υγρασία,
• κοινόχρηστες επιφάνειες,
• κοινά εργαλεία νυχιών,
• κοινές πετσέτες ή παπούτσια.

Δεν σημαίνει ότι κάθε σύντομη επαφή θα προκαλέσει μυκητίαση.

Πρέπει να πετάξω τα παπούτσια;

Όχι πάντα.

Αλλά είναι χρήσιμο να:

• τα αφήνετε να στεγνώνουν καλά,
• αποφεύγετε την επαναλαμβανόμενη χρήση του ίδιου υγρού παπουτσιού,
• διατηρείτε τα πόδια στεγνά,
• αντικαθιστάτε πολύ παλιά και ιδρωμένα παπούτσια όταν χρειάζεται.

Το NHS συστήνει επίσης την αποφυγή παπουτσιών που κρατούν τα πόδια συνεχώς ζεστά και ιδρωμένα.

Πρέπει να απολυμαίνω το νυχοκόπτη;

Ναι, είναι καλή πρακτική να μη χρησιμοποιείται το ίδιο εργαλείο σε υγιή και προσβεβλημένα νύχια χωρίς καθαρισμό.

Επίσης δεν πρέπει να μοιράζεστε:

• νυχοκόπτες,
• λίμες,
• ψαλιδάκια νυχιών.

Μπορώ να κάνω πεντικιούρ;

Μπορεί να χρειάζεται προσοχή.

Αν υπάρχει ενεργή μυκητίαση:

• ενημερώστε τον επαγγελματία,
• βεβαιωθείτε ότι τα εργαλεία αποστειρώνονται σωστά,
• αποφύγετε τραυματισμό του νυχιού ή του γύρω δέρματος.

Η κάλυψη με βερνίκι μπορεί επίσης να κάνει δυσκολότερη την παρακολούθηση της εξέλιξης.

Πώς προλαμβάνονται;

Για να μειώσετε την πιθανότητα μυκητίασης:

• κρατήστε τα πόδια καθαρά και στεγνά,
• αλλάζετε κάλτσες καθημερινά,
• αφήνετε τα παπούτσια να αερίζονται,
• φοράτε σαγιονάρες σε κοινόχρηστα ντους,
• μην μοιράζεστε εργαλεία νυχιών,
• κόβετε τα νύχια σχετικά κοντά,
• αντιμετωπίζετε γρήγορα το πόδι του αθλητή.

Γιατί επιστρέφουν οι μύκητες;

Η υποτροπή μπορεί να συμβεί επειδή:

• το περιβάλλον παραμένει υγρό,
• υπάρχει ακόμη μυκητίαση στα πέλματα,
• τα παπούτσια παραμένουν μολυσμένα,
• η θεραπεία σταμάτησε νωρίς,
• υπάρχει αυξημένη προδιάθεση.

Άρα η θεραπεία του ίδιου του νυχιού δεν είναι πάντα αρκετή.

Πότε πρέπει να πάω σε γιατρό;

Αξίζει να απευθυνθείτε σε γιατρό ή δερματολόγο όταν:

• έχουν προσβληθεί πολλά νύχια,
• η λοίμωξη είναι εκτεταμένη,
• υπάρχει έντονος πόνος,
• το νύχι αποκολλάται,
• η θεραπεία από το φαρμακείο δεν βοηθά,
• υπάρχει υποψία ότι δεν πρόκειται για μύκητα.

Το NHS συνιστά επίσης ιατρική αξιολόγηση ιδιαίτερα όταν υπάρχει:

• διαβήτης,
• ή εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Μύκητες στα νύχια και διαβήτης

Σε άνθρωπο με διαβήτη ένα πρόβλημα στα πόδια χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή.

Ο λόγος είναι ότι μπορεί να συνυπάρχουν:

• μειωμένη αισθητικότητα,
• προβλήματα κυκλοφορίας,
• μεγαλύτερος κίνδυνος επιπλοκών από μικρούς τραυματισμούς.

Για αυτό δεν είναι καλή ιδέα να λιμάρεται ή να κόβεται επιθετικά ένα προβληματικό νύχι χωρίς επαγγελματική καθοδήγηση.

Είναι επικίνδυνη η ονυχομυκητίαση;

Στους περισσότερους υγιείς ανθρώπους δεν είναι σοβαρή κατάσταση.

Μπορεί όμως να προκαλέσει:

• πόνο,
• δυσκολία στο περπάτημα,
• χρόνια παραμόρφωση,
• εξάπλωση σε άλλα νύχια ή στο δέρμα.

Σε ανθρώπους με διαβήτη ή ανοσοκαταστολή χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή.

Πόσο καιρό κάνουν να φύγουν;

Συχνά χρειάζονται πολλοί μήνες.

Τοπικές θεραπείες μπορεί να χρησιμοποιούνται για 6–12 μήνες, ενώ ακόμη και αφού ο μύκητας ελεγχθεί, χρειάζεται χρόνος μέχρι να μεγαλώσει νέο, καθαρό νύχι.

Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό πράγμα για να μη θεωρήσει κάποιος ότι η θεραπεία «απέτυχε» μέσα στις πρώτες εβδομάδες.

Μπορεί να μη γίνει ποτέ το νύχι ακριβώς όπως πριν;

Ναι.

Το Guy’s and St Thomas’ NHS σημειώνει ότι το νύχι μπορεί να μην επιστρέψει πάντα ακριβώς στην προηγούμενη εμφάνισή του ακόμη και μετά την απομάκρυνση της λοίμωξης.

Αυτό μπορεί να συμβαίνει όταν η μυκητίαση ήταν:

• χρόνια,
• σοβαρή,
• ή έχει προκαλέσει βλάβη στη δομή του νυχιού.

Συμπέρασμα

Οι μύκητες στα νύχια των ποδιών είναι συχνοί και συνήθως αντιμετωπίσιμοι, αλλά χρειάζονται υπομονή.

Τα χαρακτηριστικότερα σημάδια είναι:

• αλλαγή χρώματος,
• πάχυνση,
• εύθρυπτο νύχι,
• παραμόρφωση,
• σταδιακή επέκταση της αλλοίωσης.

Το σημαντικότερο είναι να θυμάστε ότι:

δεν είναι κάθε κίτρινο νύχι μύκητας.

Όταν η διάγνωση δεν είναι σαφής, ειδικά πριν από θεραπεία με χάπια, η εργαστηριακή επιβεβαίωση μπορεί να αποτρέψει μήνες λανθασμένης θεραπείας.

Το περιεχόμενο του Psychopolis έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την αξιολόγηση από γιατρό, δερματολόγο ή ποδίατρο. Οι φωτογραφίες είναι ενδεικτικές και δεν επαρκούν για διάγνωση μυκητίασης νυχιών.