Είδη κατάθλιψης – Ποια είναι και ποια συμπτώματα έχει το καθένα;

Η κατάθλιψη δεν εμφανίζεται με τον ίδιο τρόπο σε όλους.

Ένας άνθρωπος μπορεί να βιώνει έντονη θλίψη, αϋπνία και απώλεια όρεξης.

Ένας άλλος μπορεί να κοιμάται υπερβολικά, να τρώει περισσότερο και να αισθάνεται ένα διαρκές βάρος στο σώμα.

Κάποιος μπορεί να έχει κατάθλιψη μόνο κατά τους χειμερινούς μήνες.

Μια γυναίκα μπορεί να εμφανίσει ένα σοβαρό καταθλιπτικό επεισόδιο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ή μετά τον τοκετό.

Και σε ορισμένες σοβαρές περιπτώσεις, η κατάθλιψη μπορεί να συνοδεύεται ακόμη και από παραληρητικές ιδέες ή ψευδαισθήσεις.

Γι’ αυτό όταν μιλάμε για «είδη κατάθλιψης», στην πραγματικότητα μιλάμε για έναν συνδυασμό:

• διαφορετικών καταθλιπτικών διαταραχών,
• διαφορετικών χρονικών μοτίβων,
• και ειδικών χαρακτηριστικών που μπορεί να συνοδεύουν ένα καταθλιπτικό επεισόδιο.

Είδη κατάθλιψης – Ποια είναι;

• Μείζονα κατάθλιψη
• Επίμονη καταθλιπτική διαταραχή / δυσθυμία
• Επιλόχειος κατάθλιψη
• Προεμμηνορροϊκή δυσφορική διαταραχή
• Εποχική κατάθλιψη
• Άτυπη κατάθλιψη
• Κατάθλιψη με ψυχωτικά χαρακτηριστικά
• Κατάθλιψη με μελαγχολικά χαρακτηριστικά
• Κατάθλιψη που προκαλείται από ουσίες ή φάρμακα
• Καταθλιπτική διαταραχή που σχετίζεται με άλλη ιατρική κατάσταση

Τι είναι η κατάθλιψη;

Η κατάθλιψη είναι μια διαταραχή της διάθεσης που μπορεί να επηρεάσει:

• το συναίσθημα,
• τη σκέψη,
• τον ύπνο,
• την όρεξη,
• την ενέργεια,
• τη συγκέντρωση,
• τις σχέσεις,
• την καθημερινή λειτουργικότητα.

Δεν είναι απλώς μια περίοδος στεναχώριας.

Το NIMH περιγράφει τη μείζονα κατάθλιψη ως κατάσταση όπου συμπτώματα όπως καταθλιπτική διάθεση ή απώλεια ενδιαφέροντος υπάρχουν τις περισσότερες ημέρες για τουλάχιστον περίπου δύο εβδομάδες και επηρεάζουν την καθημερινή ζωή.

Ποια είναι τα γενικά συμπτώματα της κατάθλιψης;

Ανεξάρτητα από τον τύπο, συχνά μπορεί να εμφανιστούν:

• επίμονη θλίψη ή αίσθημα κενού,
• απώλεια ενδιαφέροντος ή ευχαρίστησης,
• κόπωση,
• χαμηλή ενέργεια,
• δυσκολία συγκέντρωσης,
• αλλαγές στον ύπνο,
• αλλαγές στην όρεξη ή στο βάρος,
• αισθήματα ενοχής ή αναξιότητας,
• απελπισία,
• ευερεθιστότητα,
• κοινωνική απόσυρση,
• σκέψεις θανάτου ή αυτοκτονίας.

Δεν χρειάζεται να υπάρχουν όλα.

Μάλιστα δύο άνθρωποι με την ίδια διάγνωση μπορεί να έχουν αρκετά διαφορετική εικόνα.

1. Μείζων καταθλιπτική διαταραχή

Η μείζων καταθλιπτική διαταραχή είναι αυτό που πολλοί εννοούν όταν χρησιμοποιούν τους όρους «κλινική κατάθλιψη» ή «μείζων κατάθλιψη».

Το NIMH τη χαρακτηρίζει από καταθλιπτική διάθεση ή απώλεια ενδιαφέροντος που επιμένει για τουλάχιστον περίπου δύο εβδομάδες και επηρεάζει την καθημερινή λειτουργία.

Συμπτώματα μπορεί να περιλαμβάνουν:

• θλίψη ή αίσθημα κενού,
• ανηδονία,
• μειωμένη ενέργεια,
• αϋπνία ή υπερυπνία,
• αλλαγές στην όρεξη,
• δυσκολία συγκέντρωσης,
• επιβράδυνση ή έντονη ανησυχία,
• ενοχές ή αναξιότητα,
• απελπισία,
• σκέψεις θανάτου ή αυτοκτονίας.

Η βαρύτητα μπορεί να είναι από ήπια έως σοβαρή.

Μπορεί να υπάρχει κατάθλιψη χωρίς λύπη;

Ναι, μπορεί να υπάρξει κατάθλιψη χωρίς λύπη.

Σε ορισμένους ανθρώπους κυριαρχεί περισσότερο:

• η απάθεια,
• η απώλεια ενδιαφέροντος,
• η κόπωση,
• το συναισθηματικό μούδιασμα,
• η ευερεθιστότητα.

Η έντονη λύπη δεν είναι απαραίτητα το σύμπτωμα που τραβά περισσότερο την προσοχή.

2. Επίμονη καταθλιπτική διαταραχή – δυσθυμία

Η επίμονη καταθλιπτική διαταραχή, παλαιότερα γνωστή ως δυσθυμία, είναι μια πιο χρόνια μορφή κατάθλιψης.

Το NIMH αναφέρει ότι τα συμπτώματά της είναι συχνά λιγότερο έντονα από ενός μείζονος καταθλιπτικού επεισοδίου, αλλά διαρκούν πολύ περισσότερο — συνήθως τουλάχιστον δύο χρόνια στους ενήλικες.

Συχνά συμπτώματα:

• χαμηλή διάθεση,
• χαμηλή αυτοεκτίμηση,
• χρόνια κόπωση,
• προβλήματα ύπνου,
• αλλαγές στην όρεξη,
• δυσκολία συγκέντρωσης,
• αίσθημα απελπισίας,
• μειωμένη ευχαρίστηση.

Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό είναι ότι κάποιος μπορεί να έχει ζήσει τόσο καιρό με αυτά τα συμπτώματα ώστε να σκέφτεται:

«Έτσι είναι απλώς ο χαρακτήρας μου.»

και να μην αναγνωρίζει εύκολα ότι πρόκειται για χρόνια καταθλιπτική κατάσταση.

Μπορεί κάποιος με δυσθυμία να πάθει και μείζονα κατάθλιψη;

Ναι.

Ένας άνθρωπος με επίμονη καταθλιπτική διαταραχή μπορεί κάποια στιγμή να εμφανίσει και ένα πιο σοβαρό καταθλιπτικό επεισόδιο.

Αυτός είναι ένας λόγος που η χρόνια χαμηλή διάθεση δεν πρέπει να θεωρείται «λιγότερο σημαντική» μόνο επειδή δεν είναι πάντα δραματική.

3. Εποχική κατάθλιψη – Seasonal Affective Disorder

Η εποχική συναισθηματική διαταραχή (SAD) χαρακτηρίζεται από καταθλιπτικά επεισόδια που εμφανίζονται επανειλημμένα σε συγκεκριμένη εποχή του έτους.

Συχνότερα αρχίζουν:

φθινόπωρο ή χειμώνα

και υποχωρούν:

άνοιξη ή καλοκαίρι.

Υπάρχει όμως και λιγότερο συχνή θερινή μορφή.

Στη χειμερινή μορφή μπορεί να εμφανίζονται:

• χαμηλή διάθεση,
• υπερυπνία,
• έντονη κόπωση,
• αυξημένη όρεξη,
• craving για υδατάνθρακες,
• αύξηση βάρους,
• κοινωνική απόσυρση.

Στη θερινή μορφή μπορεί να εμφανίζονται:

• αϋπνία,
• μειωμένη όρεξη,
• απώλεια βάρους,
• έντονη ανησυχία,
• ευερεθιστότητα.

Πότε η «χειμερινή μελαγχολία» γίνεται εποχική κατάθλιψη;

Το να μη μας αρέσει ο χειμώνας δεν σημαίνει SAD.

Για να μιλάμε για εποχικό πρότυπο, τα καταθλιπτικά επεισόδια πρέπει να επανεμφανίζονται συστηματικά σε συγκεκριμένη εποχή και να αποτελούν ξεκάθαρο επαναλαμβανόμενο μοτίβο.

4. Περιγεννητική και επιλόχειος κατάθλιψη

Η κατάθλιψη μπορεί να εμφανιστεί:

• κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης,
• ή μετά τον τοκετό.

Ο ευρύτερος όρος είναι περιγεννητική κατάθλιψη.

Η επιλόχειος κατάθλιψη είναι η μορφή που εμφανίζεται μετά τη γέννηση.

Το NIMH τονίζει ότι είναι περισσότερο από τα συνηθισμένα προσωρινά «baby blues» και μπορεί να δυσκολέψει σημαντικά την καθημερινότητα και τη φροντίδα του μωρού.

Πιθανά συμπτώματα:

• έντονη θλίψη ή κενό,
• άγχος,
• κόπωση,
• αίσθημα ανεπάρκειας,
• ενοχές,
• δυσκολία σύνδεσης με το μωρό,
• απώλεια ενδιαφέροντος,
• έντονες αλλαγές στον ύπνο ή στην όρεξη πέρα από αυτές που αναμένονται λόγω της φροντίδας του μωρού,
• σκέψεις αυτοτραυματισμού ή βλάβης.

Δεν σημαίνει ότι κάποιος είναι «κακός γονιός».

Πρόκειται για πραγματική διαταραχή που χρειάζεται αναγνώριση και κατάλληλη υποστήριξη.

5. Κατάθλιψη με ψυχωτικά χαρακτηριστικά

Σε ορισμένες περιπτώσεις σοβαρής κατάθλιψης μπορεί να εμφανιστούν ψυχωτικά συμπτώματα.

Αυτά μπορεί να περιλαμβάνουν:

• παραληρητικές ιδέες,
• ψευδαισθήσεις,
• έντονα διαστρεβλωμένη αντίληψη της πραγματικότητας.

Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να είναι απόλυτα πεπεισμένος ότι:

• είναι υπεύθυνος για μια καταστροφή που δεν προκάλεσε,
• έχει διαπράξει ένα τρομερό αμάρτημα,
• είναι οικονομικά κατεστραμμένος ενώ δεν ισχύει,
• ή να ακούει φωνές που τον κατηγορούν.

Η ψυχωτική κατάθλιψη είναι σοβαρή κατάσταση και απαιτεί άμεση επαγγελματική αξιολόγηση.

6. Κατάθλιψη με μελαγχολικά χαρακτηριστικά

Η μελαγχολική κατάθλιψη δεν αποτελεί σήμερα ξεχωριστή διαταραχή, αλλά περιγράφει ένα συγκεκριμένο σύνολο χαρακτηριστικών μέσα σε ένα καταθλιπτικό επεισόδιο.

Η Mayo Clinic περιγράφει χαρακτηριστικά όπως:

• πολύ έντονη απώλεια ευχαρίστησης,
• μικρή ή καθόλου βελτίωση της διάθεσης ακόμη και όταν συμβαίνει κάτι καλό,
• πολύ πρωινό ξύπνημα,
• χειρότερη διάθεση το πρωί,
• έντονη αλλαγή της όρεξης,
• σημαντικές ενοχές,
• έντονη ψυχοκινητική επιβράδυνση ή διέγερση.

Ένας άνθρωπος μπορεί να περιγράφει:

«Ακόμη κι όταν συμβαίνει κάτι που ξέρω ότι θα έπρεπε να με κάνει χαρούμενο, δεν αλλάζει τίποτα μέσα μου.»

7. Κατάθλιψη με άτυπα χαρακτηριστικά

Ο όρος «άτυπη» μπορεί να προκαλεί σύγχυση.

Δεν σημαίνει σπάνια ή παράξενη.

Περιγράφει ένα συγκεκριμένο πρότυπο συμπτωμάτων.

Ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά είναι ότι η διάθεση μπορεί να βελτιωθεί προσωρινά όταν συμβαίνει κάτι θετικό.

Μπορεί επίσης να εμφανίζονται:

• αυξημένη όρεξη,
• αύξηση βάρους,
• υπερυπνία,
• έντονη ευαισθησία στην απόρριψη,
• αίσθημα βάρους στα χέρια ή στα πόδια.

Αυτό είναι σχεδόν το αντίθετο από τη μελαγχολική εικόνα, όπου ακόμη και ένα θετικό γεγονός μπορεί να μην προκαλεί σχεδόν καμία συναισθηματική αλλαγή.

Μελαγχολική vs άτυπη κατάθλιψη

Χαρακτηριστικό	Μελαγχολικά χαρακτηριστικά	Άτυπα χαρακτηριστικά
Αντίδραση σε θετικό γεγονός	Ελάχιστη βελτίωση	Η διάθεση μπορεί να βελτιωθεί
Ύπνος	Συχνά πολύ πρωινό ξύπνημα	Συχνά υπερυπνία
Όρεξη	Συχνά μειωμένη	Συχνά αυξημένη
Βάρος	Μπορεί να μειωθεί	Μπορεί να αυξηθεί
Σωματική αίσθηση	Επιβράδυνση ή διέγερση	«Βαριά» άκρα
Απόρριψη	Όχι χαρακτηριστικό γνώρισμα	Μπορεί να υπάρχει έντονη ευαισθησία

8. Προεμμηνορροϊκή δυσφορική διαταραχή – PMDD

Η προεμμηνορροϊκή δυσφορική διαταραχή είναι σοβαρότερη κατάσταση από το συνηθισμένο PMS.

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως πριν από την περίοδο και βελτιώνονται μετά την έναρξή της.

Μπορούν να περιλαμβάνουν:

• έντονη θλίψη,
• απελπισία,
• άγχος,
• ευερεθιστότητα,
• έντονες μεταπτώσεις διάθεσης,
• δυσκολία συγκέντρωσης,
• έντονη κόπωση,
• διαταραχές ύπνου,
• αλλαγές στην όρεξη,
• σωματικά συμπτώματα.

Η σημαντική διαφορά από το κοινό PMS είναι η ένταση και η επίδραση στη λειτουργικότητα.

Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να εμφανίζονται και αυτοκτονικές σκέψεις.

9. Κατάθλιψη που προκαλείται από ουσίες ή φάρμακα

Ορισμένες ουσίες ή φάρμακα μπορούν να προκαλέσουν ή να συμβάλουν σε καταθλιπτικά συμπτώματα.

Σε μια τέτοια περίπτωση έχει σημασία:

• πότε ξεκίνησαν τα συμπτώματα,
• αν συνέπεσαν με ένα νέο φάρμακο,
• αλλαγή δοσολογίας,
• χρήση ή διακοπή κάποιας ουσίας.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάποιος πρέπει να σταματήσει μόνος του μια συνταγογραφημένη αγωγή.

Χρειάζεται αξιολόγηση της πιθανής χρονικής και κλινικής σύνδεσης από γιατρό.

10. Κατάθλιψη που σχετίζεται με άλλη ιατρική κατάσταση

Καταθλιπτικά συμπτώματα μπορούν επίσης να εμφανιστούν μαζί με σωματικές παθήσεις.

Σε ορισμένες περιπτώσεις υπάρχει άμεση βιολογική σύνδεση και σε άλλες η χρόνια ασθένεια αυξάνει σημαντικά το ψυχολογικό φορτίο.

Το NIMH επισημαίνει ότι η κατάθλιψη είναι συχνή και σε ανθρώπους που ζουν με χρόνιες παθήσεις.

Γι’ αυτό, ειδικά όταν τα συμπτώματα:

• εμφανίστηκαν ξαφνικά,
• συνοδεύονται από έντονα σωματικά συμπτώματα,
• ή δεν υπάρχει προηγούμενο ψυχιατρικό ιστορικό,

μπορεί να χρειαστεί και ιατρικός έλεγχος.

Διπολική κατάθλιψη: γιατί δεν πρέπει να τη βάζουμε απλώς στα «είδη κατάθλιψης»

Η διπολική διαταραχή μπορεί να περιλαμβάνει σοβαρά καταθλιπτικά επεισόδια.

Όμως δεν είναι απλώς μια διαφορετική μορφή μείζονος κατάθλιψης.

Η βασική διαφορά είναι ότι στο ιστορικό υπάρχουν επίσης επεισόδια:

• μανίας,
• ή υπομανίας.

Μανία ή υπομανία μπορεί να περιλαμβάνει:

• ασυνήθιστα αυξημένη ενέργεια,
• πολύ μειωμένη ανάγκη για ύπνο,
• πολύ γρήγορη ομιλία,
• υπερβολική αυτοπεποίθηση,
• έντονη παρορμητικότητα,
• αυξημένη δραστηριότητα,
• επικίνδυνες αποφάσεις.

Η διάκριση είναι πολύ σημαντική επειδή η θεραπευτική στρατηγική μπορεί να διαφέρει.

Κάποιος που εμφανίζεται στον γιατρό μέσα σε ένα καταθλιπτικό επεισόδιο μπορεί να μη σκεφτεί καν ότι παλαιότερες περίοδοι «υπερβολικής ενέργειας» ήταν σημαντικές.

Γι’ αυτό το ιστορικό μανίας ή υπομανίας διερευνάται προσεκτικά.

Είναι η «κατάθλιψη υψηλής λειτουργικότητας» ξεχωριστό είδος;

Όχι.

Ο όρος χρησιμοποιείται πολύ στο internet, αλλά δεν αποτελεί ξεχωριστή επίσημη διάγνωση.

Συνήθως περιγράφει έναν άνθρωπο που έχει σημαντικά καταθλιπτικά συμπτώματα αλλά συνεχίζει να:

• εργάζεται,
• σπουδάζει,
• φροντίζει την οικογένειά του,
• κοινωνικοποιείται,
• εκπληρώνει υποχρεώσεις.

Η εξωτερική λειτουργικότητα δεν αποκλείει την κατάθλιψη.

Το ίδιο ισχύει και για τον δημοφιλή όρο:

«χαμογελαστή κατάθλιψη».

Κάποιος μπορεί να γελάει, να δουλεύει και να φαίνεται καλά χωρίς αυτό να μας λέει τι συμβαίνει όταν μένει μόνος.

Είναι η «κρυφή κατάθλιψη» επίσημη διάγνωση;

Όχι.

Ο όρος μπορεί να είναι χρήσιμος περιγραφικά για ανθρώπους των οποίων τα συμπτώματα δεν είναι εύκολα εμφανή.

Αλλά δεν υπάρχει ξεχωριστή διαγνωστική κατηγορία «κρυφή κατάθλιψη».

Το σημαντικό είναι να αναγνωρίζουμε πραγματικά συμπτώματα όπως:

• απώλεια ενδιαφέροντος,
• κόπωση,
• ευερεθιστότητα,
• προβλήματα ύπνου,
• κοινωνική απόσυρση,
• δυσκολία συγκέντρωσης,
• απελπισία.

Υπάρχει «κατάθλιψη χωρίς λύπη»;

Δεν αποτελεί ξεχωριστό επίσημο είδος.

Μπορεί όμως κάποιος με κατάθλιψη να βιώνει κυρίως:

• ανηδονία,
• απάθεια,
• κόπωση,
• κενό,
• ευερεθιστότητα,
• συναισθηματικό μούδιασμα

και να μη χαρακτηρίζει τον εαυτό του ως «λυπημένο».

Αυτός είναι ένας από τους λόγους που η κατάθλιψη μπορεί να περάσει απαρατήρητη.

Είναι η «περιστασιακή κατάθλιψη» είδος κατάθλιψης;

Όχι με την έννοια ότι κάθε φυσιολογική περίοδος θλίψης μετά από ένα δύσκολο γεγονός αποτελεί κλινική κατάθλιψη.

Ένας χωρισμός, ένας θάνατος, μια απώλεια δουλειάς ή μια μεγάλη αλλαγή μπορούν φυσιολογικά να προκαλέσουν:

• θλίψη,
• άγχος,
• δυσκολία ύπνου,
• μειωμένη όρεξη,
• κλάμα.

Σε ορισμένους ανθρώπους μπορεί να αναπτυχθεί διαταραχή προσαρμογής ή πραγματικό καταθλιπτικό επεισόδιο.

Το σημαντικό είναι η ένταση, η διάρκεια, η συνολική εικόνα και η επίδραση στη λειτουργικότητα.

Πώς καταλαβαίνουμε ποιο από τα είδη κατάθλιψης έχει κάποιος;

Δεν υπάρχει ένα online test που να μπορεί να απαντήσει με βεβαιότητα.

Η αξιολόγηση εξετάζει:

• ποια συμπτώματα υπάρχουν,
• πόσο διαρκούν,
• πόσο σοβαρά είναι,
• αν υπήρξαν προηγούμενα επεισόδια,
• αν υπάρχει εποχικότητα,
• σχέση με εγκυμοσύνη ή εμμηνορροϊκό κύκλο,
• πιθανή ψύχωση,
• ιστορικό μανίας ή υπομανίας,
• φάρμακα και ουσίες,
• σωματικές παθήσεις,
• οικογενειακό ιστορικό,
• επίπεδο λειτουργικότητας.

Το NICE τονίζει ότι η αξιολόγηση της κατάθλιψης δεν πρέπει να βασίζεται απλώς στην καταμέτρηση συμπτωμάτων αλλά και στη διάρκεια, τη βαρύτητα, το ιστορικό και την επίδρασή τους στη ζωή του ανθρώπου.

Ήπια, μέτρια και σοβαρή κατάθλιψη

Ο όρος «είδος» δεν πρέπει να συγχέεται με τη βαρύτητα.

Ένα καταθλιπτικό επεισόδιο μπορεί να είναι:

• λιγότερο σοβαρό,
• πιο σοβαρό,
• με ή χωρίς συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Η βαρύτητα δεν εξαρτάται μόνο από τον αριθμό των συμπτωμάτων.

Μετρά επίσης:

• πόσο έντονα είναι,
• πόσο επηρεάζουν τη λειτουργικότητα,
• πόσο διαρκούν,
• αν υπάρχει κίνδυνος για την ασφάλεια του ανθρώπου.

Ποια είδη κατάθλιψης είναι το πιο σοβαρά;

Δεν υπάρχει μία απλή κατάταξη.

Οποιαδήποτε μορφή κατάθλιψης μπορεί να γίνει σοβαρή.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν υπάρχουν:

• ψυχωτικά συμπτώματα,
• έντονη αυτοκτονικότητα,
• αδυναμία βασικής αυτοφροντίδας,
• πολύ σοβαρή λειτουργική έκπτωση,
• κατατονικά συμπτώματα,
• σοβαρά συμπτώματα κατά την περιγεννητική περίοδο.

Η ένταση της κατάστασης έχει μεγαλύτερη σημασία από την ετικέτα του τύπου.

Μπορεί το είδος της κατάθλιψης να αλλάξει με τον χρόνο;

Η εικόνα μπορεί να αλλάξει.

Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί:

• να έχει ένα μείζον καταθλιπτικό επεισόδιο,
• να εμφανίσει στο μέλλον άλλο επεισόδιο με διαφορετικά χαρακτηριστικά,
• να αποδειχθεί αργότερα ότι υπάρχει εποχικό μοτίβο,
• ή να αναγνωριστεί ιστορικό υπομανίας που αλλάζει τη διάγνωση προς διπολική διαταραχή.

Η διάγνωση στην ψυχική υγεία βασίζεται συχνά στην πορεία μέσα στον χρόνο, όχι μόνο σε μια φωτογραφία μιας συγκεκριμένης εβδομάδας.

Αντιμετωπίζονται όλα τα είδη κατάθλιψης με τον ίδιο τρόπο;

Όχι.

Η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει:

• ψυχοθεραπεία,
• αντικαταθλιπτική αγωγή,
• συνδυασμό παρεμβάσεων,
• behavioural activation,
• άλλες βιολογικές θεραπείες σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.

Αλλά η επιλογή εξαρτάται από:

• τον τύπο,
• τη βαρύτητα,
• προηγούμενες θεραπείες,
• πιθανή ψύχωση,
• πιθανή διπολικότητα,
• εγκυμοσύνη,
• άλλες παθήσεις,
• προτιμήσεις του ανθρώπου.

Για παράδειγμα, η ψυχωτική κατάθλιψη απαιτεί διαφορετική αντιμετώπιση από ένα ήπιο καταθλιπτικό επεισόδιο, ενώ η διπολική κατάθλιψη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται αυτομάτως σαν μονοπολική κατάθλιψη.

Πότε πρέπει να ζητήσω βοήθεια;

Αξίζει να ζητήσετε αξιολόγηση όταν:

• η χαμηλή διάθεση ή απώλεια ενδιαφέροντος επιμένει για εβδομάδες,
• δυσκολεύεστε να λειτουργήσετε,
• απομονώνεστε,
• έχει αλλάξει σημαντικά ο ύπνος ή η όρεξη,
• η ενέργειά σας έχει μειωθεί πολύ,
• αισθάνεστε απελπισία,
• υπάρχουν έντονες ενοχές,
• εμφανίζονται ψυχωτικά συμπτώματα.

Αν υπάρχουν σκέψεις αυτοκτονίας, αυτοτραυματισμού ή άμεσου κινδύνου, χρειάζεται άμεση επαγγελματική βοήθεια.

Συμπέρασμα

Δεν υπάρχει μόνο ένα «πρόσωπο» της κατάθλιψης.

Ένας άνθρωπος μπορεί να:

• μην μπορεί να σηκωθεί από το κρεβάτι,
• ενώ ένας άλλος συνεχίζει κανονικά να εργάζεται.

Κάποιος μπορεί:

• να μην κοιμάται,
• ενώ κάποιος άλλος κοιμάται 12 ώρες.

Ένας άνθρωπος μπορεί:

• να μην τρώει,
• ενώ ένας άλλος να έχει αυξημένη όρεξη.

Κάποιος μπορεί να νιώθει βαθιά λύπη.

Κάποιος άλλος μπορεί να λέει:

«Δεν νιώθω λύπη. Απλώς δεν νιώθω τίποτα.»

Οι διαφορές αυτές είναι σημαντικές γιατί βοηθούν να καταλάβουμε όχι μόνο αν υπάρχει κατάθλιψη, αλλά και ποια μορφή ή ποια χαρακτηριστικά μπορεί να έχει.

Η σωστή αξιολόγηση δεν ψάχνει απλώς μια ταμπέλα.

Προσπαθεί να καταλάβει:

ποια ακριβώς εμπειρία βιώνει αυτός ο συγκεκριμένος άνθρωπος και τι θεραπεία ταιριάζει καλύτερα σε αυτήν.

Το περιεχόμενο του Psychopolis έχει ενημερωτικό και εκπαιδευτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί διάγνωση ή εξατομικευμένη θεραπευτική οδηγία. Αν συμπτώματα κατάθλιψης επιμένουν ή επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα, απευθυνθείτε σε κατάλληλο επαγγελματία υγείας.